Salata Dressingu En İyi Tarifler

Salatanın lezzeti yapraklarda değil, sosta saklıdır. Aynı marul, aynı domates, aynı salatalık; üzerine dökülen karışıma göre bambaşka bir tabağa dönüşür. Yeni başlayanların en sık takıldığı yer de tam burası: "Ne kadar yağ, ne kadar sirke?", "Neden sos ayrışıyor?", "Marketten aldığım şişe sos yerine evde ne yapabilirim?" Aşağıda bu soruları tek tek ele alıp, mutfağınızdaki üç beş malzemeyle hazırlayabileceğiniz en kolay tarifleri sıralıyoruz.

Salata sosu tam olarak nedir, neden gerekli?

Salata sosu, yeşilliklerin ve sebzelerin yüzeyini ince bir tabaka halinde kaplayan, tat ve doku katan sıvı karışımdır. Görevi sadece "ıslatmak" değildir; üç şeyi birden yapar:

• Yağ ağızda dolgunluk verir, sebzedeki yağda çözünen vitaminlerin daha iyi değerlendirilmesine yardımcı olur.
• Asit (sirke, limon, nar ekşisi) tadı canlandırır, sebzenin toprağımsı tonunu kırar.
• Tuz ve tatlandırıcı (bal, pekmez, bir tutam şeker) asidin sertliğini yumuşatır, dengeyi kurar.

Peki oran ne olmalı? Klasik başlangıç oranı 3 ölçü yağ, 1 ölçü asit. Yani 3 yemek kaşığı zeytinyağına 1 yemek kaşığı sirke. Daha keskin seviyorsanız 2'ye 1'e inebilirsiniz. Bu oranı bir kez ezberlerseniz, geri kalan her tarif bunun üzerine kurulur.

Hangi yağ, hangi sirke?

En sade tarif: üç malzemeli temel sos

"Hiç deneyimim yok, nereden başlayayım?" diyorsanız cevap bu. Bir kavanoza şunları koyun:

1. 3 yemek kaşığı zeytinyağı
2. 1 yemek kaşığı limon suyu veya elma sirkesi
3. 1 çay kaşığı silme tuz, birkaç tur taze çekilmiş karabiber

Kapağı kapatıp 15-20 saniye kuvvetlice çalkalayın. Karışım bulanık ve kremsi görünüyorsa hazır demektir. Salataya servisten hemen önce ekleyin; erken eklerseniz tuz sebzenin suyunu çeker, yapraklar pörsür.

Sos neden ayrışıyor?

Yağ ile sirke doğal olarak karışmaz. Çalkaladığınızda geçici olarak birleşirler, birkaç dakika sonra yine ayrılırlar. Bunu kalıcı hale getirmek için bir bağlayıcı gerekir:

• Hardal — yarım çay kaşığı yeterli, en pratik çözüm
• Bal — hem tatlandırır hem kıvam verir
• Yoğurt veya tahin — kremsi soslar için
• Ezilmiş sarımsak — hafif bağlar, ayrıca tat katar

Bağlayıcıyı önce asitle çırpın, sonra yağı ince ince, azar azar dökerek karıştırmaya devam edin. Hepsini birden boşaltırsanız karışım tutmaz.

Bal-sirke dressing: tatlı-ekşi dengesi

Yeni başlayanların en çok sevdiği tarif budur, çünkü hata payı düşüktür ve neredeyse her salatayla uyumludur.

• 4 yemek kaşığı zeytinyağı
• 1,5 yemek kaşığı elma sirkesi
• 1 tatlı kaşığı bal
• Yarım çay kaşığı hardal
• Tuz, karabiber

Önce bal, hardal ve sirkeyi çırpın; bal çözünene kadar bekleyin. Sonra yağı ekleyip yoğun bir karışım elde edene dek çırpmaya devam edin. Bal katılaşmışsa ne yapmalı? Kavanozu birkaç dakika ılık suda bekletin, kaşıkla kolayca alınır hale gelir.

Bu sos özellikle roka, marul, semizotu gibi yeşilliklerle çalışır. Sitedeki yeşil salata çeşitleri anlatımında geçen karışımların üzerine denemenizi öneririz.

Vinegret ile bal-sirke dressing aynı şey mi?

Aynı ailedendir ama aynı değildir. Vinegret, adı üstünde sirke ağırlıklı, daha keskin ve genellikle şekersiz bir yapıdır; ince kıyılmış soğan, kapari veya turşu eklenmesi yaygındır. Bal-sirke dressing ise tatlı tarafa kaymış, daha yumuşak bir versiyondur. Vinegret soslarının detaylı hazırlanışı ayrı bir konu; ama temel mantık burada anlattığımızla birebir aynıdır.

Kremsi soslar: yoğurtlu ve tahinli seçenekler

"Yağ-sirke bana hafif geliyor, daha dolgun bir şey istiyorum" diyorsanız kremsi tarafa geçin.

Yoğurtlu sarımsaklı sos: 4 kaşık süzme yoğurt, 1 küçük diş ezilmiş sarımsak, 1 kaşık zeytinyağı, yarım limonun suyu, tuz. İnce kıyılmış dereotu veya nane ekleyin. Salatalık ve marul ağırlıklı salatalarda çok iyi durur.

Tahinli limonlu sos: 2 kaşık tahin, 2 kaşık limon suyu, 3-4 kaşık soğuk su, tuz. Tahin limonla buluşunca önce topaklanır, panik yapmayın — suyu azar azar ekleyip çırptıkça pürüzsüzleş